Πρόοδος Εργασιών

Γεωφυσικές Έρευνες
Ανασκαφές
Μελέτες Αποκατάστασης
Απαλλοτριώσεις
Εργασίες Αποκατάστασης
€500.00ΣΤΟΝ ΚΟΥΜΠΑΡΑ

Δημήτρης Πανόπουλος: €500.00 στις 01/03/2016

Γρήγορη μετάβαση

Αμφιθέατρο Γόρτυνας

Περιγραφή
Επιστημονικό δελτίο
Κουμπαράς
Τα νέα του θεάτρου

Βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο της πόλης και κτίστηκε τον 2ο αι. μ.Χ.

Ο Maffei ισχυρίζεται ότι έμοιαζε με το Κολοσσαίο της Ρώμης. Σύμφωνα με την περιγραφή του O. Belli, όπως την παραθέτει ο Sanders, το θέατρο ήταν κτισμένο από συμπαγείς και ογκώδεις τοίχους από σύνθετο σκυρόδεμα (concrete) με πλίνθινες εξωτερικές όψεις. Ο εξωτερικό τοίχος ήταν κατασκευασμένος από 56 τόξα σε δύο σειρές, πιθανόν με προστώο στην στρογγυλή κορυφή. Υπήρχαν τέσσερις είσοδοι στους άξονες και στο εσωτερικό δύο διαζώματα. Οι εσωτερικές διαστάσεις είναι 66 μ. στον άξονα βορρά – νότου και 50 μ. στον άξονα ανατολής – δύσης.

Στη δυτική πλευρά αποκαλύφθηκαν τμήματα τοίχου. Πρόκειται πιθανότατα για τα απομεινάρια πρόσοψης η οποία περιβάλλεται από δύο πύργους με εσωτερικές κλίμακες. Εδώ βρισκόταν μάλλον και η κύρια κλίμακα όπου υπήρχε κόγχη με άγαλμα Η κεφαλή του αγάλματος βρίσκεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου και έχει υποστηριχτεί ότι απεικονίζει τον Αντονίνο Πίο. Σώζεται και το υπόλοιπο άγαλμα. Πρόκειται για καθιστή μορφή με τήβεννο (την εποχή του Sanders βρισκόταν ακόμη insitu, ενώ σήμερα βρίσκεται στον Αρχαιολογικό Χώρο της Γόρτυνας και στην αυλή έξω από τη Γλυπτοθήκη). Αν πράγματι απεικονίζει τον αυτοκράτορα, τότε είναι πιθανόν να ήταν ο ίδιος υπεύθυνος για την κατασκευή του αμφιθεάτρου. Έχει όμως υποστηριχτεί και η άποψη ότι πρόκειται για έναν από τους Μεγάλους Ιερείς του Κρητικού Κοινού, τον VolumniusSabinus, ο οποίος διοργάνωνε αγώνες με αυτοκρατορική άδεια στον 3ο αιώνα μ.Χ.

Ένα άλλο άγαλμα από το Αμφιθέατρο βρίσκεται σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο. Πρόκειται για γυναικεία μορφή με πτυχωτό ένδυμα, η οποία στέκεται πάνω σε ένα αγόρι, με γρύπα δεξιά και φίδι αριστερά. Πιθανολογείται ότι απεικονίζει τη Νέμεση.

Θραύσματα από το επιστύλιο του αμφιθεάτρου έχουν διασωθεί. Είναι εξαίρετα λαξευμένα σε ντόπιο ασβεστόλιθο. Διακρίνονται ανάγλυφες μορφές, όπως κεφάλι μέδουσας, λιοντάρι, περιστέρι, κεφάλι κριού και αετός με φίδι.

Σύντομη ανασκαφική έρευνα του μνημείου πραγματοποιήθηκε στις αρχές του 20ου αιώνα Σήμερα είναι επιχωματωμένο σε σημείο που με δυσκολία κανείς αναγνωρίζει την κάτοψη της κατασκευής.

Μαρία Μπρεδάκη
Αρχαιολόγος

Ονομασία Μνημείου

Το Αμφιθέατρο της Γόρτυνας

Κατηγορία

Θέατρο

Σύντομη περιγραφή

Το Αμφιθέατρο της Γόρτυνας βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο της πόλης και κτίστηκε τον 2ο αι. μ.Χ. Ο Maffei ισχυρίζεται ότι έμοιαζε με το Κολοσσαίο της Ρώμης. Σήμερα είναι επιχωματωμένο σε σημείο που με δυσκολία κανείς αναγνωρίζει την κάτοψη της κατασκευής.

Τεκμηρίωση - Βιβλιογραφία

1. I. F. Sanders, Roman Crete, Warminster 1982, 63-65.

2. A. di Vita, V. La Rosa & M. A. Rizzo (eds), Ancient Crete. A Hundred Years of Italian Archaeology (1884-1984), Roma 1985, 59.

3. Α. Κάντα, Φαιστός, Αγία Τριάδα, Γόρτυνα, Αθήνα 1998, σελ. 133.

Θέση

Ο αρχαιολογικός χώρος της Γόρτυνας βρίσκεται στο Δήμο Γόρτυνας.

Χρονολόγηση

Κτίστηκε τον 2ο αι. μ.Χ..

Γενική περιγραφή Μνημείου

Βρίσκεται στο ΝΑ άκρο της πόλης. Ο Maffei ισχυρίζεται ότι έμοιαζε με το Κολοσσαίο της Ρώμης.Σύμφωνα με την περιγραφή του O. Belli, όπως την παραθέτει ο Sanders, το θέατρο είχε την παρακάτω εικόνα: Ήταν κτισμένο από συμπαγείς και ογκώδεις τοίχους από σύνθετο σκυρόδεμα (concrete) με πλίνθινες εξωτερικές όψεις. Ο εξωτερικό τοίχος ήταν κατασκευασμένος από 56 τόξα σε δύο σειρές με πιθανόν προστώο στην στρογγυλή κορυφή. Υπήρχαν τέσσερις είσοδοι στους άξονες και στο εσωτερικό δύο διαζώματα. Οι εσωτερικές διαστάσεις (οι οποίες έγιναν μετά από καθαρισμό του χώρου από τον I. F. Sanders) είναι 66μ. Β-Ν και 50μ. Α-Δ. Στη δυτική πλευρά αποκαλύφθηκαν τμήματα τοίχου σε απόσταση 3μ. Πρόκειται πιθανότατα για τα απομεινάρια πρόσοψης η οποία περιβάλλεται από δύο πύργους με εσωτερικές κλίμακες. Εδώ βρισκόταν πιθανότατα και η κύρια κλίμακα όπου υπήρχε κόγχη με άγαλμα Η κεφαλή αυτή του αγάλματος βρίσκεται στο Α.Μ.Η. (αρ. κατ. 73) και έχει υποστηριχτεί ότι απεικονίζει τον Αντονίνο Πίο. Σώζεται και το υπόλοιπο άγαλμα. Πρόκειται για καθιστή μορφή με τήβεννο (την εποχή του Sanders βρισκόταν ακόμη in situ, ενώ σήμερα βρίσκεται στον Αρχαιολογικό Χώρο της Γόρτυνας και στην αυλή έξω από τη Γλυπτοθήκη). Αν πρόκειται για τον αυτοκράτορα φαίνεται πιθανό ότι ο ίδιος θα ήταν υπεύθυνος για την κατασκευή του αμφιθεάτρου. Έχει όμως υποστηριχτεί και η άποψη ότι πρόκειται για έναν από τους Μεγάλους Ιερείς του Κρητικού Κοινού, τον Volumnius Sabinus, ο οποίος διοργάνωνε αγώνες με αυτοκρατορική άδεια περίπου κάπου στον 3ο αι. μ.Χ. Το άγαλμα είναι μάλλον της Αφροδισιανής Σχολής (Aphrodisian School). Ένα άλλο άγαλμα από το Αμφιθέατρο βρίσκεται σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο. Πρόκειται για γυναικεία μορφή με πτυχωτό ένδυμα, η οποία στέκεται πάνω σε ένα αγόρι, με γρύπα δεξιά και φίδι αριστερά και πιθανότατα είναι η Νέμεση. Θραύσματα από το επιστύλιο του αμφιθεάτρου έχουν διασωθεί. Είναι εξαίρετα λαξευμένα σε ντόπιο ασβεστόλιθο. Διακρίνονται ανάγλυφες μορφές, όπως κεφάλι μέδουσας, λιοντάρι, περιστέρι, κεφάλι κριού και αετός με φίδι. Θραύσμα με διακόσμηση φυτών και βουκρανίων μάλλον προέρχεται από τόξο. Τα γλυπτά έχουν παράλληλα από τη Μικρά Ασία και πόλεις, όπως η Άσπενδος, η Σαγαλασσός και η Θερμεσσός και χρονολογούνται στον 2ο αι. μ.Χ. Σήμερα είναι επιχωματωμένο σε σημείο που με δυσκολία κανείς αναγνωρίζει την κάτοψη της κατασκευής.

Έρευνες - Επεμβάσεις

Σύντομη ανασκαφική έρευνα πραγματοποιήθηκε στις αρχές του 20ου αι. από την Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή.

Δικαιοδοσία

Βρίσκεται στον αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας.

Γεωγραφικό πλάτος

35.056471°

Γεωγραφικό μήκος

24.952977°

ΌνομαΗμερομηνίαΠοσό (€)
Δημήτρης Πανόπουλος01/03/2016500.00
Σύνολο
€500.00
Υπόλοιπο
€500.00